Ha … ,
Dank voor de links.
Voeding: het is echt zaak eiwitten te eten, het liefst wat bij elke maaltijd. Als je geen vlees eet moet je eigenlijk 130% aan eiwitten binnenkrijgen van wat je zou nodig hebt aan dierlijke eiwitten. Wij hebben veel aandacht besteed aan het vinden van dierlijke eiwitten die ‘het nog leuk hebben gehad’, zeg maar. En zijn uitgekomen bij N.B. de Aldi met lamsvlees (dat altijd buiten heeft gelopen—schapen kun je niet houden in een bio-industrie, dan gaan ze dood), scharrelkip, wilde zalm uit de Atlantische Oceaan, idem met kabeljauw, biologische en vrije-uitloop eieren, (in de winter) hert, eend, dat soort “wild vlees”. De Turk verkoopt ook lamsvlees en je kunt er ook geweldig soepvlees met mergpijp kopen. Bij Emté verkopen ze vlees van de oer-runderen en Schotse Hooglanders die hier in de natuurgebieden lopen, wel duurder maar erg lekker. En als je op de de dag gaat voor er weer geleverd wordt, kun je het met 30% korting kopen, zo aan het eind van de dag.
Verder wat bio-zuivel en wat een enorm goede eiwitbron is en ik zelf ook erg lekker vind, is Hüttenkäse.
En we nemen redelijk vaak (maar niet vaker dan 1x per dag) een eiwit-shake van wheypoeder en water en wat we er verder ook maar bij willen doen. Alles in de blender mixen en je hebt een uitstekend drankje. Whey bevat 90% eiwit. Dus 30 gram (1 maatschep) levert 27 gram eiwit op. Degenen die hier echt veel van weten zijn de bodybuilders. En ze weten er ook goedkoop aan te komen. Bij de drogist betaal je ongeveer 4x meer dan nodig. Het poeder gaat lang mee, en wij kopen het in grootverpakking voor ongeveer €17 per kilo. Daar zou je bijna 4,5 kilo vlees voor moeten eten, vandaar onze voorkeur voor deze gemakkelijke manier om eiwit binnen te krijgen. Whey is een restproduct in de zuivelindustrie. Bevroren fruit en rauwe cacao in de blender is ook erg lekker in dit soort shakes—zeer verzadigend.
Wij hebben het boek “Perfect Health Diet” bestudeerd waarin het echtpaar Jaminet, zelf twee wetenschappers, zeer veel onderzoeken naast elkaar heeft gelegd om tot de voor zover bekend, meest wetenschappelijk verantwoorde manier van eten te komen, compleet met supplementen, waarvan je de meeste niet elke dag hoeft te nemen, maar eens per week. Dit is toch de basis hier. Er wordt ook in uitgelegd waarom je bonen en granen beter kunt vermijden, of hoe ze aan speciale procedures te onderwerpen om ze goed eetbaar te maken.
En vervanging voor tarwe/gluten: we zijn hier overgegaan op tapiok-meel en rijst-meel, waar we zo af en toe eens een pannenkoek van bakken. Taarten en quiches maken we zonder bodem, maar met eieren—zeer goed te doen. Ook gebruiken we amandelmeel als we zin hebben in iets lekkers en gemalen kokos. We hebben hier een klapper met de lekkerste recepten, zodat we niet zoveel hoeven te zoeken. Als we iets nieuws willen zoeken we op internet naar een recept met 5000 likes of zo: veel mensen die het recept 5 sterren geven kunnen het niet verkeerd hebben. Maar ja, wij kijken erg uit met suiker—in elk recept halveren we het gehalte daaraan.
Wat betreft koolhydraten en vetten: het gaat er eigenlijk om welke koolhydraten en vetten je eet. De Jaminets gaan hier uitvoerig op in en ik heb hun informatie ook in een paar blogs verwerkt. Het vet-verhaal is redelijk ingewikkeld en is nog niet uitgewerkt, maar het overall dieet staat samengevat ergens op mijn blog.
Inmiddels is mij wel duidelijk dat het zaak is om te eten wat je wilt eten zonder te vervallen tot rotzooi uit een pakje. Fruit, (gefermenteerde en/of ontspruite) groente(zaden) en het goede zetmeel + goede eiwitten en goede vetten (geen plantaardige vetten, afgezien van olijfolie in salades en andere koude gerechten—en kokosvet, boter of ghee om in te bakken). Wat mijn grootmoeder niet als voedsel zou herkennen is gewoon geen voedsel. Dat scheelt alvast een hele hoop gezoek. Onze hond was een goede indicator: wat zij niet als voedsel zag konden we beter meteen weggooien.
Eten als je honger hebt, stoppen als je genoeg hebt en niet te lekker koken, oftewel, houd het simpel is het adagio.
Goed, heel veel succes met alles. Enne … op onze leeftijd is het zeker zaak om op krachten te blijven! Spiermassa heb je niet zomaar terug als je het eenmaal kwijt bent. Onze eiwitreserves schijnen binnen 24 uur op te zijn, waarna het lichaam aan de spieren begint, vandaar dat je binnen 24 uur die reserve weer zou moeten aanvullen.
Michael Mosley heeft voor Horizon (BBC) een paar documentaires gemaakt over voeding en beweging die zeer de moeite van het bekijken waard zijn. Het gaat er uiteindelijk om dat je met zo min mogelijk moeite (denk ook aan de productiekant) zoveel mogelijk nutriënten binnenkrijgt, die door ons lichaam prima verwerkt kunnen worden om onze cellen te voeden. Hoe minder voedsel daarvoor nodig is, hoe beter (wat mij betreft).
Wij hebben net blauw-licht filter brillen aangeschaft om ’s avonds gewoon op de biologische klok moe te kunnen worden in kunstlicht en in slaap te kunnen vallen. Zo’n filter wordt aanbevolen om het metabolisme weer optimaal te kunnen laten werken, welke verstoord wordt door continue blootstelling aan blauw licht van TV en allerhande computerschermen. Ik werk graag als … al naar bed is, omdat het dan lekker rustig is. Maar als ik dan naar bed ga, na uren achter de computer, die veel blauw licht uitstraalt wat mijn hersenen doet denken dat het dag is, is inslapen weleens erg moeilijk. Vandaar dat we het zo gaan proberen op te lossen. Vannacht stond ik om 3 uur naast mijn bed in de veronderstelling dat het ochtend was! Gisteren om 22:00 uur naar bed gegaan en dat is in geen jaren gebeurd. Alles is even wennen nietwaar!
Goed … , je bent weer bij.
Fijne dag,
Annemiek
Tagarchief: voeding
PHD: wat is de optimale hoeveelheid eiwit in onze voeding?
Voor veel mensen in onze samenleving is het eten van dierlijke eiwitten een heikel punt. In dit blog wordt aangegeven waarom we eiwitten nodig hebben, en dat dierlijk voedsel (helaas!) de beste bron van die eiwitten is.
Verderop in deze serie over voeding voor een optimale gezondheid wordt uitgelegd waarom de voorkeur uitgaat naar dierlijke eiwitten en ook, hoe je plantaardige eiwitten zo kunt bewerken, dat je ze veilig kunt eten. Hier wordt informatie voor een perfecte gezondheid gegeven en daarin worden ethische argumenten niet meegewogen.
Als je veel stress ondervindt van het eten van dierlijke eiwitten kun je het beter niet doen. Stress staat met stip op nr 1 en verslaat voeding met gemak als het gaat om factoren die ziek worden bevorderen!
Annemiek
PHD: wat is de optimale hoeveelheid eiwit in onze voeding? Toxiciteit van eiwitten
Een teveel aan eiwitten wordt door de darmbacteriën in de darmen gefermenteerd. Ze worden dan giftig. Bij mensen met een slechte darmflora kan toxiciteit al bij een lagere hoeveelheid eiwitten optreden.
Voor zuigelingen, en in het bijzonder te vroeg geborenen, is een veel lager percentage eiwit geboden: moedermelk bevat maar 7% eiwit. Een lichte toename van de hoeveelheid eiwit in flessenmelk—van 7 naar 9%—is al voldoende om babies op tweejarige leeftijd te zwaar te laten zijn.
Zwangere vrouwen moeten hun eiwitinname ook onder de 20% van het totaal aantal kcal houden: een overmaat aan eiwit kan schade berokkenen aan de neurale buis in zich ontwikkelende embryo, wat levenslang problemen op kan leveren.
Samenvatting: de optimale inname van eiwit voor je gezondheid
Een lang leven lijkt samen te hangen met minder eiwit; meer eiwit bevordert kracht.
Voor gezonde volwassenen is een inname van 200 tot 600 kcal per dag aan eiwitten en als er voldoende koolhydraten worden gegeten, gezond. Dit komt overeen met 10 – 30% van de totale energie.
Als regel ligt 15% van energie als eiwit dicht bij de optimale waarde voor elke volwassene die voldoende koolhydraten eet.
Om gewicht te verliezen is 300 of meer kcal aan eiwit per dag wenselijk. Binnen de piek-marges moet de eiwitinname in verhouding zijn met de totale kcal consumptie: 15% van de totale energie-inname is een goede hoeveelheid. Eet je minder eiwitten dan deze 15%, dan zul je al met al meer andere dingen gaan eten en meer kcal innemen en zwaarder worden.
Sporters en mensen die zeer weinig koolhydraten eten, zullen baat hebben bij het eten van meer eiwitten met een bovengrens van 600 kcal per dag. Eet je er meer, dan kun je het afval niet meer kwijt en worden eiwitten giftig.
De meeste mensen zullen 200 tot 400 kcal aan eiwitten willen eten, en dat komt overeen met 225 tot 450 gr aan vlees, vis en eieren per dag. Deze verdienen onze voorkeur, omdat plantaardige eiwitten (zoals we later zullen zien) vaak giftig zijn.
Wil je een lang leven en krachtig blijven, dan kun je proberen om meer eiwitten te eten als je hebt gesport en op andere dagen de hoeveelheden te verminderen.
Uit: Perfect Health Diet, Regain Health and Lose Weight by Eating the Way You Were Meant to Eat. by Paul Jaminet, Ph.D. Shou-Ching Jaminet, Ph.D., tweede druk, hst. 9
©2014 Nederlandse bewerking: Centrum voor Innerlijke Vrede www.kristalzout.nl
PHD: Wat het dieet van zoogdieren ons leert over voeding voor de mens
Biologisch gezien verschillen mensen niet van dieren. Echter, de grootte van onze hersenen noodzaken een kleine aanpassing in de verhoudingen tussen de verschillende macro-nutriënten. In onderstaand blog wordt hier dieper op ingegaan, alsook op waarom mensen, meer dan andere zoogdieren, hun voedsel het beste meteen in de juiste verhoudingen kunnen nemen.
Annemiek
PHD: Wat het dieet van zoogdieren ons leert over voeding voor de mens
Je kunt gezond zijn als je als een herbivoor eet, maar niet als je als een vegetariër eet!
Er zijn herbivoren, carnivoren en omnivoren in de dierenwereld. Waarom is het dieet van dieren zo divers? Kan hun voeding ons iets vertellen over de optimale voeding voor de mens?
Alle zoogdieren hebben vergelijkbare macro-nutriënten nodig. Waarom eten zij zulk verschillend voedsel?
De transformatie van voedsel in nutriënten
Om deze paradox op te lossen moeten we aan het verteringsproces denken. Het is voedsel dat wordt gegeten; het zijn nutriënten die het lichaam bereiken na het verteringsproces. Ons spijsverteringskanaal zet voedsel om in nutriënten. Dat is geen eenvoudig proces. Het is niet alleen een kwestie van het afbreken van voedsel in zijn samenstellende nutriënten; sommige nutriënten worden ook getransformeerd in andere nutriënten.
In de meeste zoogdieren is de belangrijkste verteringstransformatie de fermentatie van vezels en koolhydraten in vetten—in het bijzonder in korte-keten vetzuren zoals propaanzuur en boterzuur—door darmbacteriën. Deze korte-keten vetzuren kunnen dan verlengd worden tot verzadigde vetzuren die in weefsels kunnen worden opgenomen, of gereduceerd worden tot ketonen die kunnen worden verbrand voor energie.
Ieder zoogdier dat een vegetarisch dieet eet, of een dieet dat gedomineerd wordt door planten, heeft sectoren in zijn spijsverteringskanaal die zich wijden aan bacteriële fermentatie. Er zijn globaal gezien twee groepen, voordarm en achterdarm fermenteerders. De herkauwers—runderen, schapen en geiten— zijn voordarm fermenteerders en hun spijsverteringskanaal begint met organen, magen genoemd, die zich wijden aan fermentatie. Bij andere soorten, zoals de gorilla, vindt fermentatie plaats in het achterste gedeelte van het spijsverteringskanaal, in de dikke darm.
Na vertering van vezels beslaat het deel aan verzadigde vetzuren en enkelvoudig onverzadigde vetzuren 58% van de calorieën.
Meervoudig onverzadigd vetzuren kunnen niet worden gemaakt van korte-keten vetzuren en komen van het oorspronkelijke vetgehalte in de voeding.
Net zoals in paleo-diëten van de mens, het “kannibalen-dieet” van vasten en moedermelk voor zuigelingen, wordt het merendeel aan calorieën verkregen als verzadigde en enkelvoudig onverzadigde vetten en de minderheid als koolhydraten en eiwitten.
Runderen, schapen en geiten
Herkauwers hebben speciale organen ontwikkeld voor de bacteriële vertering van plantaardig voedsel. In deze organen halen bacteriën elke calorie uit koolhydraten, geen enkele voor het dier overlatend. Als bijproduct van de vertering van koolhydraten maken de bacteriën vluchtige korte-keten vetzuren vrij. Deze vetten worden naar de lever getransporteerd, die ze gebruikt voor energie en voor de aanmaak voor de rest van het lichaam van suikers, ketonen en vetten.
…
De verwerking in de darmen levert alweer een vetrijk dieet op, dat weinig meervoudig onverzadigd vet bevat.
Wolven, honden en katten
De meeste wilde carnivoren verkrijgen bijna al hun energie uit dierlijk voedsel. … Je zou denken dat dit een eiwitrijk dieet oplevert, maar carnivoren geven de voorkeur aan de vettere delen van hun prooi en laten het magere spiervlees vaak liggen voor de aaseters. De verhouding vet:eiwitten is 74%:26%, waarbij katten helemaal geen koolhydraten eten. Over het algemeen maakt in carnivoren de lever glucose uit eiwitten om te voorzien in de behoefte van zenuwcellen en immuuncellen.
Muizen
Knaagdieren zijn omnivoren die in het wild veel zaden eten. Zaden bevatten, net als noten, vaak substantiële hoeveelheden vet. In laboratoria krijgen ze voer dat voornamelijk uit granen bestaat, welke heel veel zetmeel bevatten. De standaard laboratoriummuis eet voedsel dat veel koolhydraten bevat.
Maar wat willen ze echt eten? Als muizen zelf kunnen kiezen wat ze eten, verkiezen de meeste muizen voedsel, waar ze hun calorieën uit vet kunnen betrekken. Ze kiezen voor voedsel waar de meeste calorieën uit vet komen en de minste uit koolhydraten en eiwitten.
Samengevat
Wilde zoogdieren, ongeacht het voedsel wat ze eten, voorzien hun lichaam met vergelijkbare hoeveelheden macro-nutriënten in de volgende verhoudingen:
- 0-16% koolhydraten
- 15-25% eiwit
- 56-77% verzadigde en enkelvoudig onverzadigde vetten
- 1-11% meervoudig onverzadigde vetten
Een vergelijkbaar dieet voor mensen zou meer koolhydraten bevatten (om onze grotere hersenen te voeden) en minder eiwit en vet. We kunnen daaruit afleiden dan het optimale dieet voor mensen uit iets van 20% koolhydraten, 15% eiwit, 60% verzadigde en enkelvoudig onverzadigde vetten en 5% meervoudig onverzadigd vet bestaat.
Waarom een mens de optimale verhoudingen aan macro-nutriënten voor zoogdieren moet eten
Het spijsverteringskanaal en de lever transformeren voedsel in nutriënten die we nodig hebben. De darmen transformeren vezels in korte-keten vetzuren; de lever transformeert nutriënten in andere nutriënten.
Vergeleken bij apen zijn wij een deel van onze darmen kwijt. … Vergeleken met andere primaten hebben mensen een 12% kleinere lever en 40% minder darmen. Dat betekent dat ons vermogen om voedsel met een ongeschikt mengsel van nutriënten om te zetten in nutriënten die we nodig hebben om gezond te blijven, minder is.
Het wordt nog erger bij de transformatie van vezels in vet. Bij primaten wordt dit gedaan in de dikke darm. Verteerbare nutriënten—glucose, aminozuren en vetzuren— worden opgenomen in de dunne darm.
Van ons menselijke spijsverteringskanaal bestaat 67% uit dunne darm en 17% uit dikke darm. Het paleo-dieet lijkt zo dicht bij onze optimale behoefte aan nutriënten te liggen, dat we gestopt zijn met het gebruik van een groot deel van ons spijsverteringskanaal. Door evolutie zijn we 80% van onze dikke darm kwijtgeraakt en is onze lever gekrompen.
Dat impliceert dat wij mensen het beste gevoed worden als ons spijsverteringskanaal ons lichaam een mengsel van nutriënten levert dat bestaat uit meer vet en minder koolhydraten en eiwit. Anders dan andere zoogdieren ontberen mensen het vermogen om voedsel met het verkeerde mengsel aan nutriënten om te zetten in de juiste. Ons ontbeert in het bijzonder het vermogen om grote hoeveelheden plantaardig materiaal om te zetten in vet.
Meer dan dieren dat nodig hebben, moeten wij mensen ons natuurlijke voedsel eten—voedsel dat rijker is aan vet en armer aan koolhydraten en eiwitten.
Tussen mensen onderling zijn de verschillen in wat ze kunnen eten waarschijnlijk klein. Er is beslist geen reden om aan te nemen dat dat varieert met bloedgroepen of andere aspecten van onze biologie die niets met vertering van doen hebben!
De drie voedselstrategieën van zoogdieren
- Omnivoren eten voldoende koolhydraten om rechtstreeks aan de behoefte aan glucose van het lichaam te voldoen.
- Herbivoren krijgen weinig glucose uit hun voeding maar tot 70% van hun energiebehoefte uit korte-keten koolstofatomen, geproduceerd door bacteriële fermentatie. Korte-keten vetzuren met gelijke aantallen koolstofatomen kunnen in de lever worden getransformeerd in ketonen, die zenuwcellen voeden, de behoefte van het lichaam aan glucose verminderend; vetzuren met een oneven aantal koolstofatomen kunnen worden gebruikt om glucose aan te maken.
- Carnivoren krijgen weinig tot geen koolhydraten uit hun voeding en voorzien in hun glucosebehoefte door glucose uit eiwit aan te maken.
Het feit dat deze strategieën alledrie succesvol zijn, toont aan dat zij alle een superbe gezondheid kunnen bewerkstelligen in zoogdieren. Dit houdt enkele implicaties in voor het dieet van de mens:
- De meeste zoogdieren voorzien in hun glucosebehoefte door glucose in de lever aan te maken, niet door glucose te eten. Dit levert de suggestie dat er een voordeel voor de gezondheid kan zitten in het een weinig onder de behoefte van het lichaam houden van de inname van glucose en, door dat te doen, de bloedsuikerspiegel laag te houden. Dit is een aanwijzing voor de voordelen van een voeding met weinig koolhydraten.
- De inname van korte- en middellange-keten vetten door zoogdieren bestrijkt een enorme schaal—van 0 tot 70%. Dit zegt ons dat korte- en middellange-keten vetten veilig zijn voor mensen en dat ketonen-diëten, diëten met een zeer hoge inname van kokosolie, die voor 58% uit middellange-keten vet bestaat—een werkbare voedingsstrategie van de mens kan zijn. Dit is goed omdat ketonen-diëten therapeutisch werken bij sommige ziektes.
Wij denken dat het eerlijk is om te zeggen dat de oplossing voor de optimale voeding van de mens er altijd al is geweest—in de dierentuin!
Het dieet van zoogdieren is een betrouwbare leidraad voor de behoefte aan nutriënten van het lichaam en daardoor voor wat wij moeten eten.
Om mee te nemen
De basisstructuur van een cel—een eiwitrijk intracellulair compartiment, omgeven door vettige membranen—is gedurende miljarden jaren niet veranderd. De noodzaak van cellen om energie te krijgen door zichzelf te kannibaliseren is gedurende al die tijd ook niet veranderd. Dus kan het geen verrassing zijn dat alle zoogdieren een vergelijkbare behoefte aan macro-nutriënten hebben.
Zoogdieren hebben verschillend voedsel nodig—sommige zijn herbivoren, anderen carnivoren—maar dit komt omdat zij een verschillend spijsverteringskanaal hebben, niet omdat hun lichaam verschillende behoeftes aan nutriënten heeft.
Alle zoogdier-diëten wijzen dezelfde basisverhouding van macro-nutriënten uit: een verhouding van macro-nutriënten die voor het merendeel uit vet bestaat, en voor een kleiner deel uit koolhydraten en eiwit. Een typisch zoogdieren-dieet bestaat uit ongeveer 10% koolhydraten, 20% eiwit, 65% verzadigde en enkelvoudig onverzadigde vetten en 5% meervoudig onverzadigd vet. Het aanpassen van deze getallen aan onze grotere herseninhoud geeft een optimale ratio aan voor mensen van rond de 20-30% koolhydraten, 15% eiwit, 50-60% verzadigde en enkelvoudig onverzadigde vetten en 5% meervoudig onverzadigde vetten.
Dit ligt erg dicht bij het paleo-dieet, het kannibalen-dieet van vasten en de samenstelling van moedermelk, aangepast aan de grootte van de hersenen!
Perfect Health Diet, Regain Health and Lose Weight by Eating the Way You Were Meant to Eat. by Paul Jaminet, Ph.D. Shou-Ching Jaminet, Ph.D., tweede druk, hst. 5
©2014 Nederlandse vertaling: Centrum voor Innerlijke Vrede www.kristalzout.nl
Klik hier voor het overzicht van het dieet voor een perfecte gezondheid
Overzicht van het dieet voor een perfecte gezondheid (PHD)
De basis van het dieet voor een perfecte gezondheid wordt hier gegeven. Een link naar dit overzicht zal onder elke blog, die hierover gaat gegeven worden.
Overzicht Perfect Health Dieet (PHD)
Het PHD is qua calorieën een laag- tot gemiddeld koolhydraten (20-35%), hoog vet (50-65%), gematigd eiwit (15%) dieet. Echter, in gewicht bestaat het dieet uit ongeveer 65% plantaardig voedsel en 35% dierlijk voedsel en oliën.
Eet:
- Ongeveer 450 gr. per dag—ruwweg vier porties ter grootte van je vuist—aan “veilig zetmeel”: witte rijst, aardappels, zoet aardappels, taro, tapioca, pompoen en nog wat anderen. Voeg daarbij nog eens 450 gr. suikerhoudende planten—vruchten, bessen, bieten, wortelen en dergelijke—en zoveel laagcalorische groenten als je wilt. Let erop dat je wat zeewier toevoegt, voor mineralen. In totaal eet je 900-1350 gr plantaardig voedsel.
- Tenminste 225 gr, en waarschijnlijk niet meer dan 450 gr vet vlees, zeevruchten en eieren. Eet eens per week zalm of andere vette vis voor omega-3 vetzuren.
- Eet 2-4 eetlepels gezonde bakolie en vet per dag—voldoende om je eten heerlijk te maken maar niet vet. Boter, zure room, rundervet, eendenvet, kokosolie, olijfolie en treenut-boter zijn de beste vetten. Gebruik kruiden, inclusief zout. Gebruik vrijelijk zuren zoals azijn, citroen- en limoensap.
- Pas de hoeveelheid voedsel aan aan je trek, maar houd deze relatieve proporties aan van plantaardig en dierlijk voedsel. Pas de hoeveelheden vet, zetmeel en eiwit aan om je voedsel zo lekker mogelijk te maken.
Eet GEEN:
- Granen en graanvlokken (met inbegrip van tarwe, haver en mais, maar niet van rijst) of wat voor producten dan ook die ervan gemaakt worden (met inbegrip van brood en pasta). Echter, het is wel goed om gluten-vrije producten te eten die van rijstebloem, aardappelzetmeel en tapioca-zetmeel zijn gemaakt.
- Suiker, mais-stroop of producten die deze bevatten (frisdrank, zoetigheid).
- Bonen of pinda’s (zoals sojabonen, nierbonen, bruine bonen etc.)
- Omega-6 rijke plantaardige olieën (zoals sojaboon olie, mais-olie, saffloer-olie, pinda-olie en canolaraap-olie).
Vermijd:
- Melk, maar EET gefermenteerde of vette melkproducten: boter, zure room, kaas, yoghurt.
Tenslotte, DOE:
- Eet aanvullende voedingsmiddelen zoals runderlever, schaaldieren, niertjes, eidooiers, bouillons van botten en gewrichten, zeewier, tomaten en gefermenteerde groenten om onontbeerlijke micro-nutriënten binnen te krijgen. Neem andere nutriënten als supplement naar behoefte, met name magnesium, jodium en vitamine C, D en K.
- Beoefen intermitterend te vasten door iedere dag je maaltijden binnen een kader van 8 uur op te eten.
- Beweeg ’s morgens; stel je huid bloot aan de zon; vermijd ’s avonds helder licht en teveel voedsel; en zorg voor een goede nachtrust.
*Uit het voorwoord van de tweede druk van:
Perfect Health Diet, Regain Health and Lose Weight by Eating the Way You Were Meant to Eat. By Paul Jaminet, Ph.D. Shou-Ching Jaminet, Ph.D.
©2014 Nederlandse vertaling: Centrum voor Innerlijke Vrede www.kristalzout.nl
PHD: wat borstvoeding ons leert over voeding voor de mens
Heel veel mensen denken, dat flessenvoeding net zo goed is voor hun zuigeling (of die van een ander) als borstvoeding. Toen mijn eigen kinderen klein waren hoorde ik dat al, maar HET argument om eens en voor al een einde te maken aan die discussie was tot voor kort niet voorhanden.
In het volgende deel van de blog-serie over het dieet voor een perfecte gezondheid wordt volledig duidelijk, waarom moedermelk altijd de voorkeur verdient boven flesvoeding. En ook waarom je voeding, of je nu zuigeling bent, een kind in de groei of een volwassene, de juiste verhoudingen aan macro-nutrienten moet hebben voor een optimale werking van je lichaam en geest.
Laat het je smaken 😉
Annemiek
PHD: wat borstvoeding ons leert over voeding voor de mens
Wat is het perfecte voedsel voor een baby? We kennen het antwoord: moedermelk. Idealiter is moedermelk het enige voedsel dat een baby gedurende de eerste vier tot zes maanden binnenkrijgt en wat daarna nog een poosje deel uitmaakt van zijn voeding. …
We kunnen erop vertrouwen dat de evolutie de samenstelling van moedermelk geoptimaliseerd heeft om er een volledig en perfect dieet voor kinderen van te maken.
Klinisch bewijs dat moedermelk het beste is
Kinderen die borstvoeding krijgen, hebben qua gezondheid veel voordelen vergeleken bij babies die met de fles worden grootgebracht. De kans om te sterven aan infectieziektes ligt veel lager bij kinderen die borstvoeding krijgen. Uit een onderzoek in Brazilië bleek dat kinderen die flesvoeding kregen, een 14,2 maal grotere kans hadden om dood te gaan aan diarree en een 3,6 maal grotere kans om dood te gaan aan een infectie van de ademhalingswegen dan babies die alleen borstvoeding kregen. Babies die gedeeltelijk borstvoeding kregen, hadden een 4,2 maal grotere kans om dood te gaan aan diarree en 1,6 keer meer kans om te overlijden aan een infectie van de ademhalingswegen dan babies die alleen borstvoeding kregen.
Sommige voordelen van borstvoeding zijn langdurig. Uit onderzoek blijkt dat kinderen die borstvoeding krijgen, een IQ hebben dat op zesjarige leeftijd 5,9 punten en op achtjarige leeftijd 8,3 punten hoger is dan kinderen, die flesvoeding krijgen.
De samenstelling van moedermelk
Aan calorieën en de bijdrage van melk-oligosacchariden uitsluitend, bevat mensenmelk aan macro-nutriënten 54% vet, 39% koolhydraten en 7% eiwit.
Let op de volgorde:
- vet levert de meeste calorieën van melk.
- koolhydraten is de een na grootste bron van calorieën.
- eiwit levert de minste calorieën.
Deze volgorde wordt aangehouden in de melk van elk zoogdier, niet alleen die van de mens
Dit lijkt op de samenstelling van Paleo-diëten die ook veel vet bevatten en weinig koolhydraten en eiwitten.
Vetzuur profiel
Vetten bestaan uit een aantal soorten vetzuren. We hebben deze in vijf groepen verdeeld:
- korte- en middellange-keten Saturated fatty acids (SaFA), oftewel verzadigde vetzuren, die geen functionele rol in het lichaam hebben en naar de lever worden gedirigeerd, waar zij worden omgezet in ketenen die de hersenen voeden;
- Lange-keten SaFA en monounsaturated fatty acids (MUFA), oftewel enkelvoudig onverzadigde vetzuren, die in het hele lichaam in celmembranen de primaire vetzuren zijn;
- Omega-6 en omega-3 polyunsaturated fatty acids (PUFA), oftewel meervoudig onverzadigde vetzuren, die in het lichaam een speciale rol hebben door vloeibaarheid aan de celmembranen toe te voegen en te dienen als signaal-moleculen en sensoren van oxidatie- stress.
72% van de vetten in moedermelk bestaat uit lange-keten SaFA en MUFA. Deze vetzuren zijn de steunpilaren van celmembranen, de meest voorkomende vetzuren in het lichaam.
Moedermelk bevat een relatief hoog gehalte meervoudig onverzadigde vetzuren (PUFA). Dit hoge gehalte laat de hersenen groeien in de zuigeling; hersenen van zuigelingen groeien erg hard en bevatten een zeer hoog gehalte aan PUFA. Vetzuren in de hersenen bestaan voor 14,4% uit omega-6 en voor 11,7% uit omega-3—bij elkaar een percentage van 27,1% PUFA.
Een (wellicht) verrassend aspect van moedermelk is het hoge gehalte aan korte- en middellange-keten vetzuren, die geen structurele rol spelen in het menselijk lichaam. … Deze vetzuren in moedermelk worden in de lever omgezet in zenuw-beschermende ketonen die de groei van de hersenen van de zuigeling ondersteunen.
Ketonen blijken essentieel voor de overleving van de zuigeling. Muizen, die het onmogelijk gemaakt worden ketenen te gebruiken, sterven binnen 48 uur na hun geboorte. Extra glucose kan hen niet redden. In mensen worden belangrijkere lipide-componenten van de hersenen, zoals cholesterol, bijna allemaal uit ketonen gemaakt, en een lichte verhoging van ketonen lijkt essentieel voor het functioneren van de hersenen van zuigelingen te zijn.
Vezels
Moedermelk bevat meer vezels dan eiwitten! Het zijn oligo-sacchariden die niet kunnen worden verteerd door mensen, maar die de goede darmbacteriën voeden en ervoor zorgen dat binnendringende ziekte zich gevoed hebben met deze suikers maken zij korte-keten vetzuren vrij, zoals butyraat, die ongeveer 3% van de totale energie van een baby leveren. Deze korte-keten vetten leveren een bijdrage aan de ketonische aard van de voeding van de zuigeling.
Probiotica
Moedermelk bevat melkzuurbacteriën. Men denkt dat deze bacteriën vanuit de ingewanden van de moeder in witte bloedcellen naar haar melkklieren verhuizen. Zij bevolken de ingewanden van de zuigeling en voorkomen dat ziekteverwekkende bacteriën zich daar nestelen.
Cholesterol
Moedermelk is rijk aan cholesterol. … Een baby krijgt 10x zoveel cholesterol binnen als een Amerikaanse volwassene. En dit is het verschil met flesvoeding: melkpoeder die als babyvoeding wordt verkocht, bevat aan cholesterol ongeveer 10% van wat er normaliter in moedermelk zit. Kinderen die geen borstvoeding krijgen hebben dan ook een ernstig gebrek aan cholesterol als ze zes maanden oud zijn!
Cholesterol is belangrijk voor neurologisch functioneren en voor immuniteit, dus dit kan een reden zijn dat kinderen die flesvoeding krijgen, een lager IQ hebben en een hogere kans om te stervan aan een infectieziekte.
Cholesterol is decennialang gedemoniseerd, gebaseerd op de, naar nu blijkt, onjuiste hypothese dat cholesterol in voeding zou bijdragen aan hart- en vaatziektes. Het zou beter zijn de experts te negeren en ons door evolutionaire selectie te laten leiden in wat gezond is.
Het verschil tussen zuigelingen en volwassenen
Bij de geboorte is het lichaam van een baby ongeveer 5% van dat van een volwassene, maar wegen de hersenen van de baby 28% van die van een volwassene. Na het eerste jaar wegen de hersenen van een zuigeling 75% van zijn volwassen maat en op zesjarige leeftijd 90%. Dus zijn de hersenen van de zuigeling niet alleen groot ten opzichte van zijn lichaam, zij groeien het eerste levensjaar ook harder dan de rest van het lichaam.
Het zuigelingenbrein verbruikt veel energie. Bij de geboorte 74% van het aantal geconsumeerde calorieën. Bij volwassenen is dat 23%.
Maar het brein heeft ook een hele andere energiebehoefte dan de rest van het lichaam. Het brein is afhankelijk van glucose en ketonen, en dat vertelt ons dat de behoefte aan glucose en ketonen in zuigelingen veel hoger is dan in volwassenen. Zuigelingen hebben behoefte aan:
- meer koolhydraten dan volwassen
- meer korte- en middellangen-keten vetzuren—de voorlopers van ketonen—dan volwassenen. …
Om mee te nemen: wat zegt moedermelk ons over de optimale voeding voor de mens?
Moedermelk zegt ons alles over het optimale dieet voor zuigelingen, veel over het optimale dieet voor kinderen en is ondersteunend bewijs voor onze zienswijze van de voeding voor volwassenen.
Wat betreft koolhydraten vertelt moedermelk ons dat koolhydraten tot 39% aan calorieën in zuigelingen moeten leveren en dan een geleidelijk afnemend deel van energie naarmate kinderen volwassen worden. Het zegt ons niet wat de optimale fractie aan koolhydraten voor volwassenen is—daar is meer bewijs voor nodig—maar we kunnen er vrij zeker van zijn dat het ”kannibalen-dieet” van vasten te weinig koolhydraten bevat en dat het Paleo-dieet te weinig koolhydraten kan bevatten. Dus de optimale inname van koolhydraten door volwassenen ligt waarschijnlijk boven de 20% maar is waarschijnlijk niet hoger dan 35% van de totale energie-inname.
Moedermelk geeft ons een bovengrens van optimale PUFA-inname voor volwassenen. Zuigelingen krijgen ongeveer 9,6% van hun energie als PUFA, maar zij hebben een grote behoefte aan PUFA om de snelle groei van de hersenen te ondersteunen. Volwassenen, wier hersenen niet meer groeien, hebben substantieel minder PUFA nodig in hun voeding.
Moedermelk bevestigt dat voor alle leeftijden verzadigde en enkelvoudige onverzadigde vetten de grootste bron van calorieën moeten zijn. Er is geen goede reden om bang te zijn voor vetten!
Uit: Perfect Health Diet, Regain Health and Lose Weight
by Eating the Way You Were Meant to Eat.
By Paul Jaminet, Ph.D. Shou-Ching Jaminet, Ph.D.,
tweede druk, hst. 4, pag. 24-32
©2014 Nederlandse vertaling: Centrum voor Innerlijke Vrede www.kristalzout.nl
Klik hier voor het overzicht van het dieet voor een perfecte gezondheid
Perfect Health Diet: over energie en macro-nutrienten
Belangrijke informatie voor mensen die gewicht willen verliezen: als we vetten en koolhydraten niet in de juiste verhouding eten, slaan we meer energie op als vet, in plaats van te verbranden of om te zetten in nuttig weefsel. Met alle goede bedoelingen vandien worden we DIKKER van het eten van hetzij te weinig koolhydraten, hetzij te weinig vet!
Jaja, uiteindelijk leidt de mens alleen maar aan onwetendheid! 🙂
Annemiek
Over energie van macro-nutriënten
Indien onze voeding erg afwijkt van de natuurlijke manier van eten, wordt vasten moeilijk. Een dieet met veel koolhydraten zal ons veel machines geven om koolhydraten te om te zetten, maar een gebrek aan machines om vetzuren om te zetten. Wanneer het vasten begint en zelf-kannibalisatie gaat voorzien in 65 procent van energie in de vorm van vetzuren en slechts 13 procent als glucose, kunnen cellen niet omgaan met dat mengsel. In plaats daarvan zullen ze hongeren naar de veel grotere hoeveelheden glucose die zij gewoonlijk krijgen.
De natuurlijke manier van eten is om macro-nutriënten in vergelijkbare proporties van de samenstelling van onze eigen weefsels te verkrijgen. De natuurlijke manier van eten is om “te eten wat je bent”. Dit zal het lichaam voorbereiden op tijden van vasten en honger zeldzaam maken.
Om mee te nemen
Obesitas heeft, net als andere ziektes, meerdere oorzaken. Maar wat voor andere factoren ook maar bijdragen aan een gewichtsprobleem, het eten van macro-nutrienten in de verhoudingen, zoals gevonden in nuttig weefsel, zal gewichtsverlies vergemakkelijken.
Cellen in mager weefsel geven er de voorkeur aan om nutriënten op te nemen die zij kunnen gebruiken als constructie-moleculen; en zij kunnen constructie-moleculen alleen in zeer specifieke verhoudingen accepteren.
Het eten van voedsel in de verhoudingen van mager weefsel doet alle cellen, niet alleen de vetcellen, een overmaat aan energie opnemen. Een overmaat aan calorieën kan potentieel eerder eindigen als nuttig weefsel, zoals een nieuwe spier, dan als extra vet rondom het middel. Aangezien spierweefsel het primaire weefsel is om energie te verwijderen, terwijl in vetweefsel energie wordt opgeslagen, leidt het sturen van energie naar spierweefsel eerder tot hetzij de synthese van spieren, hetzij succesvolle verwijdering van de overmaat aan calorieën.
Maar als je in de verkeerde verhoudingen eet, zal mager weefsel iets van de bovenmatige energie verwerpen en dat zal als vet moeten worden opgeslagen in vetweefsel. Indien vervolgens ziektes voorkomen dat vet van het vetweefsel naar spieren wordt getransfereerd om te worden afgevoerd, zal het vet accumuleren.
Doe je lichaam een plezier: eet wat je bent. Maak het je lichaam gemakkelijk om bruikbaar weefsel op te bouwen, dan maak je het je nutteloze vetweefsel gemakkelijk om weg te smelten.
*Uit:
Perfect Health Diet, Regain Health and Lose Weight by Eating the Way You Were Meant to Eat. by Paul Jaminet, Ph.D. Shou-Ching Jaminet, Ph.D., tweede druk, Hst. 3, p. 22
©2014 Nederlandse vertaling: Centrum voor Innerlijke Vrede www.kristalzout.nl
Klik hier voor het overzicht van het dieet vooreen perfecte gezondheid
Meest gezonde voeding voor de mens eindelijk bekend!
Vanmorgen (13 september, 2014) stond er weer een artikel in de krant over het Voedingscentrum (ook bekend onder de namen Bureau voor de Voeding, Voedingsbureau), met daarin aanname dat er nog een heleboel te verbeteren valt in onze voeding in Nederland, maar dat de bewustwording daarover alleen in kleine stapjes zou kunnen groeien.
Ik ben het hier pertinent mee oneens. Er zijn massa’s mensen die gewoon willen weten wat ze het beste kunnen eten en die er zeer veel tijd, geld en energie in steken om dat ook voor elkaar te krijgen. Echter, uitgaande van onvolledige of ronduit verkeerde informatie is het onmogelijk om de gewenste resultaten op gebied van gewicht en gezondheid te verkrijgen. Met als gevolg dat veel mensen, vroeg of laat, de handdoek in de ring gooien.
Nee, we zitten niet te wachten om in kleine stapjes ‘opgevoed’ te worden in ons eetgedrag, we willen weten wat we NU kunnen doen om de verantwoordelijkheid voor onze gezondheid in eigen hand te kunnen houden/nemen en zo goed mogelijk voor onszelf en de onzen te kunnen zorgen!
Met dit in ons achterhoofd hebben mijn man en ik het inleidende artikel geschreven dat hieronder is gepubliceerd. We werken momenteel aan de vertaling van het boek “Perfect Health Diet” van het echtpaar Jaminet. Een samenvatting van de meest aanbevelenswaardige voeding voor de mens (naar de nu beschikbare kennis), proberen we op korte termijn klaar te hebben. Je kunt je e-mailadres naar info@kristalzout.nl sturen, indien je op de hoogte wilt blijven van de ontwikkelingen in deze.
Meest gezonde voeding eindelijk bekend!
De laatste jaren zijn er een aantal boeken verschenen over wat mensen zouden moeten eten om gezond te blijven. Aangezwengeld door de “epidemie van overgewicht en obesitas” met daarnaast en veelal daaraan gekoppeld een enorme toename aan hart- en vaatziekten, diabetes en kanker, en een toekomst van dementie en alzheimer, wordt en is er enorm veel onderzoek gedaan naar voeding en de invloed van voeding op de mens. De idee dat voeding je ziek kan maken en dat voeding ook gebruikt kan worden als medicijn — een kreet, reeds bekend in de Griekse Oudheid — begint nu toch langzaam meer terrein te winnen.
Onderzoek is mooi, maar zolang iedereen zich op zijn eigen deelterrein blijft concentreren, komen we met zijn allen niet veel verder dan berichten zoals “iedere dag een glaasje rode wijn is gezond voor hart- en bloedvaten.” Wat nodig is, is overzicht om tot een overkoepelend advies te komen voor wat nu eigenlijk gezond is voor de mens, en dus nieuwsgierige mensen, die de resultaten van al die onderzoeken naast elkaar leggen, waardoor dat advies vorm kan krijgen.
Gary Taubes, gelauwerd wetenschapsjournalist heeft in 2007 een zeer gedegen overzicht van voeding en gezondheid door de eeuwen heen gepubliceerd in zijn boek, getiteld “Good Calories, Bad Calories”. Met het bestuderen van de wetenschappelijke literatuur van de laatste decennia kon hij het verminderen van de hoeveelheid vetten in ons dieet (en de daarmee automatisch gepaard gaande hogere inname van koolhydraten) koppelen aan het feit dat hoe langer hoe meer mensen op hoe langer hoe jongere leeftijd te kampen hebben/krijgen met (ernstig) overgewicht en moderne “welvaart” ziekten.
In “Trends in de volksgezondheid” van het RIVM wordt het beeld geschetst dat in de nabije toekomst de hoogste ziektelast te verwachten is in psychische stoornissen en hart- en vaatziekten gevolgd door kanker, en, met aflopende percentages, het bewegingsstelsel, ademhalingswegen, diabetes, zenuwstelsel en zintuigen. De Gezondheidsraad beveelt al jaren aan om minder (verzadigd) vet en meer (langzame) koolhydraten te eten en meer te bewegen. Echter, volgens de resultaten van onderzoek van het laatste decennium is gebleken dat dit advies deels niet optimaal is en zelfs een averechts effect op onze gezondheid kan hebben.
Ook in de maatschappij is de zoektocht naar wat nu eigenlijk gezonde voeding is in volle hevigheid losgebarsten en heeft de laatste jaren een paar interessante “nieuwe” ideeën en diëten opgeleverd, waarbij de aandacht uitgaat naar wat ons lichaam nu eigenlijk kan verwerken. Het uitgangspunt van mensen, die serieus willen weten wat de mens het beste kan eten om goed gezond te blijven, is dat het menselijk lichaam zich, biologisch gezien, nog niet optimaal heeft kunnen aanpassen aan veel van het heden ten dage aangeboden voedsel. Met als gevolg dat voeding een optimale gezondheid vaak in de weg staat. Begonnen met granen, zo’n tienduizend jaar geleden, wordt inmiddels zeer veel voedsel bewerkt door de voedingsindustrie. De nadruk ligt hierbij meer op houdbaarheid en smaak dan op het behoud van nutriënten. Bewerkt voedsel is soms ook door ingenieurs en chemici samengesteld om ons er zoveel mogelijk van te laten eten. Michael Moss beschrijft dit proces uitgebreid in zijn in 2013 verschenen boek “Salt, Sugar, fat”.
Wat is gebleken uit al het gedane onderzoek is dat ons dieet te weinig voedingsstoffen bevat om gezond te kunnen blijven, en dat ons lichaam ook vaak niet in staat is om de beschikbare nutriënten optimaal op te nemen en te gebruiken. En dan kan een lichaam niet optimaal functioneren, hoewel dat eigenlijk wel de bedoeling is. Met een overvloed aan voedsel binnen handbereik lijden veel mensen toch aan een of andere vorm van ondervoeding. Het ontbreken van bepaalde micro-nutriënten draagt bij aan overmatig eten, wat een poging is om die voedingsstof(fen) toch maar binnen te krijgen, hetgeen weer leidt tot gewichtstoename en uiteindelijk een of meer ziekten.
Wanneer een organisme voldoende nutriënten binnenkrijgt en die ook opneemt, is er geen enkele reden om meer te eten dan nodig is en zal het een optimale gezondheid genieten. De vraag is niet zozeer OF dit zo is, maar HOE je dit voor elkaar krijgt en wat, voor de mens, optimale voeding IS.
En met deze vraag in het achterhoofd hebben Paul Jaminet, Ph.D. en Shou-Ching Jaminet, Ph.D., een enorm wetenschappelijke literatuur-onderzoek uitgevoerd. De resultaten zijn in 2012 gepubliceerd in hun boek “Perfect Health Diet” (herzien in 2014).
Uitgaande van een evolutionaire richtlijn voor gezonde voeding schrijven zij
- wat we moeten eten om energie te krijgen, waarbij het economische uitgangspunt is om met zo weinig mogelijk voedsel zoveel mogelijk profijt van dat voedsel te hebben,
- welke voeding vermeden dient te worden, omdat ons lichaam daar gewoon niet mee om kan gaan en vergiftigd wordt als we dat wel tot ons nemen,
- hoe je jezelf optimaal voedt
- hoe er geen tekorten ontstaan, en
- geven ze als laatste een recept voor een gezond leven, tevens ingaand op het ongedaan maken en vermijden van ziekmakende infecties en het versterken van het immuunsysteem, o.a. door gericht te vasten, met kennis van zaken te bewegen en weer terug te gaan naar ons natuurlijke dag-nachtritme.
Uitgaande voor de optimale in- en opname van voeding en voedingsstoffen, waarbij deze een bijdrage leveren aan onze gezondheid in plaats van ondervoeding of een teveel, dat toxisch is, schetsen zij een beeld dat hier en daar flink afwijkt van wat de Gezondheidsraden in de Westerse landen hun bevolking aanraden. De opvallendste verschillen zijn:
- I.p.v 40-70% energie uit verteerbare koolhydraten blijkt de optimale hoeveelheid 20-30% te zijn, waarvan de helft wordt gegeten als veilig zetmeel* (zonder gluten en phytinen—toxinen die planten aanmaken om ervoor te zorgen dat ze niet worden opgegeten), en de andere helft als bol- en knolgewassen en fruit. Laag-calorische groenten worden niet meegeteld en kun je eten zoveel als je wilt. Bij meer dan 600 kcal per dag worden koolhydraten toxisch.
- De energie, op te nemen uit eiwitten, wijkt niet af van de algemeen aanbevolen hoeveelheid (15%, tot 25% bij zware lichamelijke inspanning).
- I.p.v 20-40% energie uit vetten (bij vermageren 30-35%) blijkt te optimale hoeveelheid 50-60% te zijn en zijn die vetten niet gevaarlijk als ze uit verzadigde vetten (Gezondheidsraad: max. 10%) en enkelvoudig onverzadigde vetzuren komen** (de Gezondheidsraad is het eens met deze laatste stelling aangaande enkelvoudig verzadigde vetzuren). Waar onze Gezondheidsraad tot max. 12% meervoudig onverzadigde vetzuren komt, komt PHD tot max. 5% van dit soort vetten. Vetten worden toxisch bij consumptie van meer dan 600 kcal per dag, en MOV bij meer dan 100 kcal per dag. Elk soort vet dat wordt gegeten, heeft invloed op de samenstelling van ons cholesterol. PHD gaat diep in op de verschillende deeltjes waaruit cholesterol bestaat en hun diverse functies en komt daardoor uit op andere aanbevelingen.
- Inname van een aantal voedingssupplementen zijn essentieel bij PHD, waarbij een aantal wekelijks wordt genomen in plaats van dagelijks, hetgeen een gunstige uitwerking heeft op de aanwezigheid van parasieten en bacteriën en ons lichaam toch voorziet van de noodzakelijke micronutriënten. (De Gezondheidsraad ziet alleen voordelen van het innemen van vit.K voor zuigelingen, D voor mensen boven de 50 en B12 voor 25% van de ouderen onder ons.)
Het is niet meer dan logisch dat goede voeding essentieel is voor een optimale gezondheid. En zeker als je ziek bent moet je goed eten. We hebben een geweldig apparaat tot onze beschikking gekregen dat erop gebouwd is om gezond te zijn en gezond te blijven en weer zo snel mogelijk gezond te worden als het ziek is. Door hun uitstekende werk hebben Tauber, Moss en nu het echtpaar Jaminet ons de weg gewezen naar een meer dan uitstekende gezondheid. Met het toepassen van deze nieuwe inzichten zullen mensen langer gezond blijven en kunnen de kosten van de zorg omlaag.
* veilige zetmelen zijn o.a.: witte rijst, (zoete) aardappelen, sago, taro, tapioca, bakbanaan.
** volkomen ongevaarlijke vetten zijn: boter, kokosvet, vlees, (zuivel); met hoeveelheden kun je variëren om je calorie-inname te optimaliseren = dunner of dikker te worden.
© 2014, Ir. A. Akker en H.G. Riksen — www.kristalzout.com
Arm, maar gezond?
Gisteren naar “Arm en Rijk” gekeken op Canvas (de belg), waarin Jan Leyen naar 8 steden gaat om een documentaire te maken. Gisteren was hij in Havana, Cuba. De gezondheidszorg en het onderwijs zijn er gratis, maar sinds de revolutie (1959) vraagt iedereen zich iedere dag af hoe, en of, er ’s avonds voldoende eten op tafel komt. Met een rantsoenering met bijbehorend bonnen-systeem en een enorme administratie, heeft iedereen recht op rijst, bonen, olie en nog wat basisbenodigdheden. Een voedselpakket voor 3 personen voor een maand kost € 0,80. De mensen verdienen, werkend voor de overheid, € 12,00 per maand. Dat voedsel kost bijna niets, maar is te weinig om een maand van te kunnen leven. Het eiland heeft zeer goede, vruchtbare gronden, waar vooral suiker op werd verbouwd, welke in de tijd van de Sovjet Unie tegen voedingsmiddelen werd geruild. Dat ging prima, totdat de Sovjet Unie uit elkaar viel. Vanaf dat moment kampt Cuba met voedseltekorten en de Cubanen zijn nog niet op het idee gekomen daar zelf een einde aan te maken door hun landbouwbeleid aan te passen aan de behoeften van de bevolking.
Waarom schrijf ik dit?
Wat ons hier enorm opviel aan de documentaire, en waar ik me nu nog over verbaas, is het volgende: de bejaarden in het bejaardenhuis waren zeer levendig en KERNGEZOND! Na 50 jaar sober eten zagen ze er geweldig uit en vertoonden, afgezien van rimpels en het verlies van tanden, niet het geestelijke of lichamelijke verval, zo kenmerkend voor veel oude mensen in het Westen. Vooral de ogen vond ik opvallend helder en hadden helemaal niets van hun kleur verloren, ook niet bij de hele oude mensen.
Gedwongen tot voedselrantsoenering heeft de regering van Cuba onbedoeld een grote groep mensen iets laten doen, wat in het Westen zeer moeilijk te verwezenlijken is: de hele bevolking van 11,5 miljoen inwoners eet ongeveer hetzelfde voedsel gedurende lange tijd. Met deze groep aan de ene kant en de te dikke Amerikanen en/of West-Europeanen aan de andere kant, kan de relatie tussen voeding en gezondheid misschien goed worden bestudeerd!
30 jaar geleden hebben we hier in huis uitvoerig het macro-biotische dieet uitgeprobeerd. Hierbij was een van de regelmatig wederkerende onderwerpen van gesprek het volgende: “Is het gezond om minder te eten dan je eigenlijk zou willen?” Moesten we luisteren naar de Japanners die deze manier van eten propageerden? Van proefdieren (ratten en muizen) was toen al bekend dat ze actiever bleven en (veel) langer bleven leven met een voedselinname van 60% van de hoeveelheid voedsel die deze dieren in gevangenschap normaliter tot zich nemen. Zou je de resultaten van die onderzoeken door kunnen voeren naar mensen? Dat was indertijd een vraag, die regelmatig ter sprake kwam.
[Bij deze een artikel van latere datum, waarin de aandacht ligt op de betrouwbaarheid van onderzoek met proefratten. Let vooral op wat er met de dieren gebeurt die geen enkele restrictie hebben wat voedsel betreft.]
Bij mensen levert het in ieder geval veel stress op als er langdurig niet voldoende voedsel is–een van de vervelende bijwerkingen van het volgen van een dieet en een belangrijke factor in het niet lang kunnen volhouden van elk hongerregime. Stress is inmiddels ook een niet te onderschatten dik-makende factor gebleken.
In 2013/4 begint de discussie over gezonde voeding–bij de mensen, die hierin hevig geïnteresseerd zijn–zich toe te spitsen op WAT voor voedsel mensen zouden moeten eten om het langst gezond te blijven met zo weinig mogelijk kwalen. En dan komt er iets interessants naar voren in de situatie in Cuba: de mensen daar voeden zich nu overwegend met witte rijst en bonen en olie. Heeft dat iets te maken met hun opvallende gezondheid? Witte rijst bevat geen gluten, iets waar de laatste jaren veel onderzoek naar wordt gedaan. Dit, omdat het vermoeden bestaat dat gluten min of meer ernstige gezondheid-problemen zouden kunnen veroorzaken, ook al is iemand niet meteen een coeliakie-patient. Ook breekt het inzicht zo langzamerhand door dat je vet in je dieet beter niet kunt beperken als je gezond wilt blijven. Dit, in tegenstelling tot wat hartspecialisten hun patiënten decennia lang hebben aangeraden.
Het is denk ik zeker de moeite waard om te kijken of de Cubanen mee willen werken aan een onderzoek naar Voeding en Gezondheid in een wereld waar hoe langer hoe meer mensen voortdurend zijn blootgesteld aan een overvloed aan bewerkte voedingsmiddelen, vol suiker, zout, vet en kunstmatige toevoegingen. Als zo’n onderzoek er komt moet het snel gebeuren. Ook in Cuba verandert een en ander, nu de bevolking de gelegenheid krijgt om hun eigen leven meer in eigen hand te nemen. Deze blog gaat in ieder geval naar de afdeling “Voeding en Gezondheid” in Wageningen!
Energiedrank
Moe van het sporten? Of gewoon moe?
Deze gezonde energiedrank doet wonderen!
Doe 1 theelepel Kristalzout uit de Himalaya (dat is 4 gram) met 1 eetlepel honing in een glas lauw water. Drink het langzaam met kleine slokjes op. Dit oorspronkelijk Ayurvedische recept doet wonderen en levert je alle mineralen en energie die je met sporten hebt verbruikt! Vind je het te zout, dan naar eigen smaak zouten. Eventueel vers citroensap toevoegen.
Dorstlessend tussendoortje
Ayran – Laban – Airag – …
Ayran is een zoute yoghurtdrank die overal in het Midden-Oosten en Centraal-Azie, alsmede de landen in Europa die ooit onder Turks bewind zijn geweest, wordt gedronken. Behalve zout kunnen er ook kruiden aan worden toegevoegd, en/of knoflook. Het is o.a. te koop in Turkse winkels, maar is inmiddels zo geliefd dat zelfs McDonalds het heeft.
Het is veel lekkerder en heel gemakkelijk om het zelf te maken en als je hierbij Kristalzout uit de Himalaya gebruikt, heb je met je glas Ayran de mineralen die door transpiratie verloren zijn gegaan meteen weer binnen.
Ayran is heerlijk verkoelend bij warm weer, kramp en vermoeidheid. Als je last hebt van kramp en/of vermoeidheid kun het Kristalzout uit de Himalaya ook zo, zonder Ayran gebruiken.
Hier twee recepten:
Men neme 1/2 liter volle yoghurt en 1 liter koud water en voegt daar ongeveer 2 theelepels Kristalzout uit de Himalaya aan toe, of 4 eetlepels “sole” (of naar smaak). Je kunt met 1/2 theelepel beginnen, roeren en naar smaak steeds meer toevoegen. Als je een dikkere Ayran wilt neem je een dikke yoghurt, je kunt ook minder water toevoegen. Schuimig opkloppen, koud serveren, desnoods met wat ijsklontjes.
Ayran met kruiden en knoflook
- liter yoghurt (hoe dikker hoe beter)
- een paar ijsklontjes
- een ruime snuf kristalzout – wij gebruiken hier voor deze hoeveelheid 8 gram, je kunt ook met weinig beginnen en kristalzout toe blijven voegen tot je het lekker vindt.
- verse, schoongemaakte teen knoflook (naar keuze)
- wat fijngehakte munt (naar keuze)
- een liter water
Alles in de blender malen tot alles goed gemengd en schuimig is, koud serveren.

Laat het je smaken!